verwachting van de mopperaar

fig. mopperaar; ingehouden en boos, omdat het toch niets uithaalt..

In de serie aspecten van onszelf:
de Mopperaar

Komende periode een serie van artikelen over aspecten van onszelf. Een verkenning naar de diversiteit van onze persoonlijkheid. Deze keer een eerste verkenning naar de mopperaar in ons. De mopperaar ervaart bepaalde dingen negatief en kan daarin doorslaan, hij kan zowel zichtbaar als onzichtbaar zijn. Natuurlijk is de mopperaar er niet altijd, maar hij kan zich zomaar ineens voordoen. Hierover en meer in het vervolg.

Mopperen
Wat is mopperen? Om deze vraag goed te beantwoorden zal ieder van ons daar zelf voor naar een antwoord zoeken. Als ik een voorschot neem dan is mopperen het uiten van onvrede over iets, iemand, of over heel veel situaties. De onvrede heeft veelal betrekking op dat wat buiten ons is; het is niet goed, het doet niet goed, het doet ons tekort, het snapt ook niks, enzovoort.
Op internet* worden een aantal synoniemen gegeven: 1) Boosheidsverschijnsel 2) Brommen 3) Brommend ontevredenheid uiten 4) Chagrijnig 5) Foeteren 6) Geknor 7) Grommelen 8) Kankeren 9) Klagen 10) Knorren 11) Mekkeren 12) Mokken 13) Moppen 14) Morren 15) Motten 16) Mullen 17) Murmureren 18) Onvrede uiten 19) Preutelen 20) Pruilen.

Functie
De functie van mopperen is een zodanige omgangsvorm, zo dat met een onderliggende oorzaak kan worden omgegaan. Zo kan er iets gebeurd zijn, of vindt er iets plaats, of komt er een verwachting niet uit, of doet iemand iets dat je niet aanstaat, enzovoort. Er is dus een aanleiding en daardoor wordt de mopperaar in ons geactiveerd. Door te mopperen hoopt de mopperaar dat er iets verandert aan de oorzaak van zijn gemopper, helaas valt dit veelal tegen en blijft de mopperaar gedurende langere tijd geactiveerd.

Oorsprong
We zien de mopperaar vaak al op jonge leeftijd ontstaan. Vader, moeder en/of opvoeders, zien een bepaalde behoefte van ons als kind onvoldoende, of hebben er geen begrip voor, of houden daar gewoon geen rekening mee. Hierdoor wordt de behoefte om ‘gezien, gehoord en begrepen’ te worden onderdrukt. Een onderdrukte behoefte zoekt echter uitwegen om toch vervulling te krijgen. Een omgangsvorm als poging om (ooit) alsnog in onze behoefte te worden voorzien is dan onze mopperaar.

Effectiviteit
De mopperaar zijn ongenoegen is voornamelijk naar binnen gericht, omdat het uiten ervan meestal niet leidt tot oplossing van zijn probleem. Als een mopperaar zich naar buiten richt, wordt hij al snel als lastig gezien. Vooral omdat de manier waarop hij zich uit zo negatief overkomt dat anderen zich hier maar liever van afwenden. Dan blijkt dat de mopperaar er alleen voorstaat, zich machteloos voelt en er geen uitweg lijkt voor zijn probleem, en blijft de mopperaar mopperen; “zie je wel..”.
Een neveneffect van mopperen, is dat de mopperaar vaak de neiging heeft om ook op zichzelf te mopperen, dit kan het zelfvertrouwen behoorlijk aantasten.
Zo bezien is er sprake van een proces dat zichzelf in stand houdt en regelmatig kan herhalen.

Omgang
Een manier om met onze mopperaar om te gaan is te kijken naar de oorzaken van zijn activatie. ‘Wat activeert mijn mopperaar’? Door hier enkel bij stil te staan, doe je al iets wat de mopperaar graag heeft; hij wordt gehoord, gezien en er worden pogingen gedaan om hem te begrijpen! Dit is veelal een opluchting, met als gevolg dat onze mopperaar weer gedeactiveerd wordt. Dan ontstaat er tevens een gelegenheid om naar de diepere oorzaken van onze mopperaar te kijken. Het samen verkennen in een therapie sessie leidt veelal tot inzicht. Dankzij inzicht kan een adequate omgang ontstaan voor situaties die eerder tot activatie van onze mopperaar leidden.

Adequate omgang
Hoewel we in ons leven regelmatig zaken zullen tegenkomen waar we geen invloed op kunnen uitoefenen, is het wel degelijk van belang om onze behoefte daartoe te erkennen en waar mogelijk uit te spreken. Echter, omdat de mopperaar niet is erkend in zijn oorspronkelijke behoefte heeft hij zichzelf (ooit, veelal als kind) deze weg van ‘erkennen van zijn behoeften en uitspreken ervan’ ontnomen.

Karel van Nimwegen is werkzaam als Gestalt-, Psychosociaal therapeut en Coach bij hartsupport.nl en loopbaansupport.nl. De artikelen in de -blog/White paper- brengen veelal een beperkte doch zinvol geachte en of uitdagende toelichting van bepaalde psychosociale onderwerpen onder de aandacht, waarbij therapie en/of coaching perspectief kan bieden. Feedback is welkom.

*encyclo.nl